หิริโอตตัปปะ คือ หลักธรรมที่ช่วยยับยั้งไม่ให้บุคคลกระทำความชั่ว พระพุทธเจ้าทรงยกย่องว่าเป็น “ธรรมคุ้มครองโลก” เพราะทำให้ผู้คน มีความละอายและเกรงกลัวต่อบาป ไม่คิดเบียดเบียนหรือสร้างความเดือดร้อน แก่ผู้อื่น ผู้ที่มีหิริโอตตัปปะย่อมประพฤติตนอยู่ในศีลธรรม มีความรับผิดชอบ และเป็นที่ไว้วางใจของสังคม

สามารถนำหลักหิริโอตตัปปะมาปฏิบัติได้โดยการละอายต่อการกระทำ ที่ไม่ถูกต้อง ไม่โกหก ไม่คดโกง ไม่เบียดเบียนผู้อื่น และพิจารณา ผลที่จะเกิดขึ้นก่อนการกระทำทุกครั้ง เมื่อมีหิริและโอตตัปปะ เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ จะช่วยให้ดำเนินชีวิตด้วยความซื่อสัตย์ สุจริต และเป็นประโยชน์ต่อสังคม